De invloed van trauma op gedrag en welzijn
De laatste jaren is er veel bekend geworden over de invloed van trauma op ons gedrag en ons mentale en fysieke welzijn. Vooral bij autisme is kennis van trauma essentieel geworden. We zijn allemaal gevormd door onze geschiedenis, en trauma raakt ons allemaal. Het maakt deel uit van ons mens-zijn. Ervaringen uit het verleden kunnen elke beslissing die we nemen en elke keuze die we maken sterk beïnvloeden.
Nog steeds wordt trauma vaak gezien als het resultaat van een intense, abnormale, levensbedreigende gebeurtenis of situatie. Bijna altijd echter ervaren we trauma op een veel subtielere manier. Traumaervaringen zijn vaak onbewust en stil, maar ze hebben een diepe impact. Vooral in de kinderjaren, binnen hechte relaties waaruit we als kind niet konden ontsnappen, ontstaat trauma. Deze (micro)trauma’s zorgen voor een overaanpassing van ons zenuwstelsel en blijven invloed uitoefenen op onze chemische balans. Dit heeft negatieve gevolgen voor ons mentale en fysieke welzijn. De oude pijn van trauma wordt gezien als de oorzaak van veel problemen, ziekten, verslavingen, depressies, angsten en zelfs geweld.
Het vermijden van de realiteit van trauma
We willen onszelf liever niet als slachtoffer van trauma zien. Toch hebben velen van ons, zelfs als volwassenen, traumatische ervaringen meegemaakt. Dit geldt ook voor professionals die werken met kinderen en volwassenen met trauma, zoals artsen, leerkrachten, therapeuten, (gz-)psychologen, en jeugdzorgwerkers. Zij hebben vaak alleen zichzelf als instrument. Wanneer je jouw eigen patronen niet herkent, beïnvloed je de kwetsbare dynamiek onbewust en ongewild. Het herkennen en erkennen van (micro)trauma bij jezelf en bij anderen kan veel leed voorkomen. Het biedt ook een beter startpunt om vanuit een traumaperspectief naar problematiek en diagnostiek te kijken.
Onuitwisbare sporen van trauma
Vooral als je onveilige kinderjaren hebt gehad, herken je wellicht het volgende. Wanneer stress hoog is, vertoon je gedrag dat je liever niet zou vertonen. Je verstandige volwassen zelf raakt getriggerd door oude, onbewuste kindpijn. Of je het nu wilt of niet, voordat je het weet, sta je te schreeuwen, smijt je met deuren, of trek je je in jezelf terug. Zelfs als de stress niet aanwezig is, ben je vaak bezig om anderen te pleasen, in een onbewuste poging om afwijzing te voorkomen. Dit gedrag was als kind functioneel overlevingsgedrag, maar in je huidige relaties werkt het tegen je. Het zuigt je op termijn leeg. Je werkt te hard om liefde en erkenning te krijgen, maar het is nooit genoeg.
De impact van trauma op relaties
Soms ervaar je persoonlijke relaties als benauwend. Werk kan te veel druk geven, en je hebt het gevoel dat je moet ontsnappen. Je zoekt continu naar nieuwe situaties: een nieuwe partner, baan, of leefomgeving. Bewegen lijkt de enige manier om je veilig te voelen. In andere gevallen voel je wantrouwen, zelfs als alles goed lijkt te gaan. Je durft niet te genieten of te vertrouwen dat het goed is, omdat je oude patronen je laten geloven dat geluk voor jou niet is weggelegd. Het is belangrijk om te begrijpen dat trauma iedereen fundamenteel verandert. Biologisch, hormonaal, en zelfs op het niveau van genetische expressie laten trauma’s blijvende sporen achter. Alleen jij kunt hier iets aan doen; de verantwoordelijkheid voor het doorbreken van traumapatronen ligt bij jou.
De eerste stap: erkenning
De eerste stap om beter met jouw onverwerkte patronen om te gaan, is erkenning. Erken dat iets jou ooit geraakt heeft en je heeft geholpen overleven. Erken dat je een deel van jezelf hebt opgegeven om te overleven in de werkelijkheid van toen. Dit overlevingsgedrag zit je nu in de weg, maar geef jezelf de erkenning dat het niet jouw schuld is.
De tweede stap: kennis
De tweede stap is het verwerven van kennis. Gelukkig is er veel nieuwe, internationale wetenschappelijke kennis over trauma en de effecten op ons functioneren. Als je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt en hoe jouw brein reageert op stress, maak je al een grote stap vooruit.
De derde stap: strategie
De derde stap is het ontwikkelen van een strategie. Hoe voorkom je dat je steeds weer in oude patronen verzeild raakt? Traumapatronen zijn onuitwisbaar, maar door erkenning en kennis kun je anticiperen. Hierdoor hoef je niet steeds verrast te worden door je eigen gedrag, en kun je de regie over je leven terugpakken.
In onze TraumaTrainingen Level 1, 2, en 3 nemen we je mee in deze boeiende materie. Je gaat voor altijd anders naar gedrag kijken waardoor er veel leed voorkomen kan worden. Kijk ook eens bij onze blogs over dit thema of op onze site TraumaTrainingen.