16 september verscheen De derde hypothese. Wat een bevalling… De derde hypothese is een verhaal dat lang in mij heeft liggen gisten. Maar hoe doe je dat – schrijven over de breuklijnen in ons bestaan? Over trauma en gedrag, over macht en manipulatie, zonder het plat te slaan tot een diagnose of te vervallen in kwetsende simplificaties?
Misschien ligt de oorsprong tot het bedenken van verhalen in mijn jeugd. Als enig kind, opgegroeid op een industrieterrein en later op “de boer” waar veel te beleven viel, maar niet met andere kinderen, vond ik mijn toevlucht in boeken. Ze waren mijn gezelschap en mijn ontsnapping, maar vooral mijn manier om de wereld te leren begrijpen. Iedere bladzijde bood een deur naar een andere werkelijkheid. Ik heb geleerd dat verhalen je kunnen dragen, dat ze je even losmaken van de harde grond onder je voeten en je meenemen naar een plek waar alles denkbaar is.
Mijn honger naar verhalen is nooit verdwenen. Ik heb echt veel boeken, ieder met een eigen “stem”kleur” en herinnering. Voor mij groeit in dat eindeloze lezen de ruimte voor verbeelding. Boeken openen niet alleen andere werelden, ze leren me ook de onze telkens opnieuw te bevragen. Ze geven de moed om bestaande werkelijkheden te kantelen, om werelden te scheppen die nog niet bestaan en vaak om pijn en onmacht te zien als begin van iets nieuws.
Mardi, de hoofdpersoon in mijn boek, is geen kopie van iemand die ik ken. Ze is een weefsel van observaties, stiltes en vragen die ik tegenkom in mijn werk als gedragsanalist. Ik zie hoe trauma zich nestelt in lichamen, hoe gedrag spreekt in zuchten, blikken en minimale bewegingen, vaak luider dan in woorden. Mardi beweegt zich precies daar: in de dunne laag waar waarheid en fictie, verzwegen en onthulde verhalen in elkaar grijpen.
En ja, het voelt kwetsbaar om dat in romanvorm te gieten. Je neemt altijd iets van jezelf mee, zoals je dat in alles wat je doet meeneemt. Dat is spannend, maar ook de enige manier waarop het voor mij echt klopt. Want ook schrijven is gedrag. Ook schrijven laat zien wat je probeert te verbergen en wat je durft te laten zien.
Twijfel loopt als een rode draad door het boek. Voor mij is twijfel geen zwakte, maar moed. De derde hypothese staat voor dat nog ongedachte, dat onverwachte, dat ongemakkelijke. Het is de uitnodiging om niet te snel genoegen te nemen met een eerste verklaring of een tweede die logisch klinkt, maar om stil te blijven staan in het niet-weten. Daar ontstaat ruimte voor een bredere blik en voor iets wat helend kan zijn.
En misschien is de belangrijkste vraag wel deze: wat als het gedrag dat je probeert te veranderen, jou juist iets te vertellen heeft?
‘En het gevaarlijkste is: we denken dat we het begrijpen. We noemen het gedrag. Maar als het een kind is dat al vijf keer is verplaatst, en zijn kleren op kleur heeft leren sorteren omdat het ergens rust gaf, dan moeten we anders gaan kijken en veel meer gaan twijfelen aan onze eigen aannames en goede bedoelingen.’
In De derde hypothese belichaamt Mardi Jadee die vraag. Als gedragsanalist en mede-ontwerper van Observer – een systeem dat ooit bedoeld was om kinderen te helpen, maar hen nu vastzet in algoritmisch geplande levens – wordt zij geconfronteerd met de gevolgen van haar eigen idealisme dat langzaam in controle is veranderd. Wanneer Isa, een meisje met een vergeten verleden, spoorloos raakt, wordt Mardi teruggezogen in de wereld die ze zelf hielp bouwen.
Haar zoektocht wordt een confronterende reis langs de rafelranden van macht en zorg. Dan keert Sol terug: het AI-programma dat ooit slechts observeerde, maar nu iets lijkt te begrijpen wat niemand hardop durft te zeggen. Maar wat ís begrijpen eigenlijk? En wie beslist wat redden betekent, als degene die je zoekt misschien niet gevonden wíl worden?
De derde hypothese is een psychologische roman waarin fictie en werkelijkheid pijnlijk dicht bij elkaar komen. Over trauma en gedrag, over twijfel en moed. Een verhaal dat laat zien dat elke poging tot controle zijn prijs kent – en dat menselijkheid de enige weg is naar echte verbinding.
Marjon
De derde hypothese is te koop in iedere boekhandel.
Ook kun je via mij bestellen info@marjonkuipers.nl
