Komkommertijd – maar niet voor autismevriendelijkheid
In de zomer hoor je het woord vaak vallen: komkommertijd. Oorspronkelijk komt het uit de journalistiek en verwijst het naar de rustige zomerperiode waarin er weinig nieuws lijkt te zijn, waardoor kranten en tv zenders ‘licht’ nieuws brengen. Maar voor ons voelt het nooit zo. Autismevriendelijkheid heeft geen seizoenen. Er is geen pauzeknop.
Een mooi moment om in zo’n stille periode juist terug te blikken naar een mijlpaal die laat zien waar we vandaan komen – en hoeveel er veranderd is. Historisch psycholoog Frederik Boven publiceerde in Het Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme (2020) zijn promotieonderzoek naar de geschiedenis van autisme in Nederland. En wij zijn bijzonder trots dat wij daarin worden genoemd als het eerste en belangrijkste stimuleringsinitiatief op dit gebied.
In 2008 begonnen we iets wat toen nog bijna niemand deed: autismevriendelijkheid zichtbaar en concreet maken. Onder de naam Auticomm startten we een Hyves-pagina, een LinkedIn-groep en een netwerk onder de naam Autismevriendelijk!
We introduceerden het certificaat Autismevriendelijk! voor organisaties die onze training Autisme & Communicatie hadden gevolgd, en de intentieverklaring Autismevriendelijk! voor organisaties die (nog) geen training hadden gevolgd maar wel actief autismevriendelijk wilden werken. Binnen een jaar hadden meer dan honderd bedrijven en zelfstandigen die intentie onderschreven.
Ons doel was helder: bijdragen aan een samenleving die iedere dag autismevriendelijk is. Niet alleen bij speciale gelegenheden of tijdens een evenement, maar structureel, in de manier van werken, communiceren en organiseren.
Ook Marjon Kuipers (persoonlijke communicatie, 19 sept. 2019), die in 2008 het bedrijf
Auticomm oprichtte, werd geïnspireerd door de campagne van het Fonds Psychische Gezondheid: “Ik was alleen thuis toen er in de week van de GGZ één dag van autismevriendelijkheid was. Ik heb een zoon met autisme en dacht bij mezelf: en morgen dan? Is het dan niet meer autismevriendelijk? Ik vond de wereld altijd best wel hard voor hem, er was veel onbegrip en er werd vaak niet gekeken naar wie hij was en hoe hij functioneerde.” De term autismevriendelijk sprak Kuipers aan omdat het niet suggereert dat je alles weet over autisme – ze noemt zichzelf bewust geen autisme ‘expert’ – maar een intentie aangeeft, dat je rekening wil houden met de ander.
We waren de eerste organisatie in Nederland die ervaringsdeskundige trainers als volwaardige collega’s inzetten bij trainingen, tegen een marktconform tarief. Niet als gastspreker of toevoeging, maar als gelijkwaardige professional. Tot op de dag van vandaag verzorgen we al onze trainingen altijd met twee trainers: één met, en één zonder autisme. Zo brengen we kennis en perspectief samen, en laten we zien dat beide invalshoeken even waardevol zijn.
Later veranderden we onze naam van Auticomm naar AutismeAcademie. Die keuze kwam voort uit voortschrijdend inzicht: we wilden het woord auti niet langer gebruiken, omdat we dat geen respectvolle duiding vinden van autisme. Namen doen ertoe. Taal doet ertoe. En het is precies dit soort keuzes die laten zien dat we zelf ook blijven leren en aanpassen.
Het artikel van Boven laat zien hoe de term autismevriendelijk in korte tijd landelijke bekendheid kreeg. Van filmvoorstellingen en kermissen tot hogescholen, musea, sportclubs en gemeenten – steeds meer initiatieven kozen voor toegankelijkheid, rust en voorspelbaarheid voor mensen met autisme. Wat nu vanzelfsprekend lijkt, was dat in 2009 nog allerminst.
De impact is groot. Autismevriendelijkheid gaat veel verder dan het dempen van geluid of het aanpassen van licht. Het is een manier van kijken, communiceren en organiseren. Het vraagt de bereidheid om te begrijpen hoe prikkels, verwachtingen en interacties anders kunnen binnenkomen – en om daar bewust op in te spelen.
Wat begon als een idee is inmiddels een begrip geworden. En het voelt goed om te weten dat wij daar, samen met zoveel betrokken mensen en organisaties, aan de basis hebben gestaan – en nog steeds dagelijks bijdragen aan een samenleving waarin autismevriendelijkheid geen uitzondering is, maar de norm.
Lees hier het hele artikel van Frederik Boven:
DEFINITIEF-WTA-autismevriendelijkheid.pdf
