Donderdag ging in Olomouc (Tsjechië) de conferentie van het gerenommeerde Autisme Instituut Za Sklem officieel van start. Drie dagen lang namen Leander en ik de deelnemers mee in een verdiepend perspectief op communicatie, gedrag, waarneming, autonomie en identiteit bij autisme.
Dag 1 stond in het teken van Autism-Friendly Communication, een thema dat misschien eenvoudig klinkt, maar in werkelijkheid vraagt om een bewuste en eerlijke manier van kijken. En die blik richt zich niet op de ander, maar allereerst op jezelf — als ouder, professional of begeleider.
Tijdens onze lezingen, workshops en training lieten we zien hoe communicatie vaak langs andere lijnen loopt dan je verwacht. Vorm, context en intentie zijn niet altijd vanzelfsprekend op elkaar afgestemd.
Een grap, een hint, een beleefde formulering: het kan totaal anders geïnterpreteerd worden — niet uit onwil, maar omdat informatie soms nét even anders verwerkt wordt.
We verbonden het thema communicatie aan stress en waarneming: hoe prikkels, spanning en aannames ons beeld van de werkelijkheid kunnen vervormen.
Een kleine verandering in toon, een andere blik, een subtiele verschuiving in context — en ineens spreken we ongemerkt een andere taal.
Een belangrijk inzicht dat we met de deelnemers deelden:
Als je denkt dat je het gedrag van iemand zeker begrijpt, leg jezelf dan op om minimaal drie andere verklaringen te bedenken.
Juist wanneer communicatie niet volledig ‘conventioneel’ verloopt, kun je als professional flink miszitten als je te snel vertrouwt op je eerste indruk of eigen logica.
Bovendien is communicatie veel meer dan woorden alleen.
Je communiceert ook met je gezichtsuitdrukking, je houding, je kleding, je tempo van spreken — zelfs met je stiltes.
Alles ademt betekenis, ook wanneer je denkt ‘neutraal’ te zijn.
Deelnemers waren vaak verrast hoeveel stress en misinterpretaties zij zelf — vaak onbedoeld — in stand houden, ook als de intenties oprecht goed zijn.
En dat is precies de paradox: hoe meer we vanuit onze eigen logica communiceren, hoe minder ruimte er ontstaat voor echte verbinding.
We sloten af met een veelzeggende zin:
Verbinding ontstaat pas als wij vertragen, checken wat we werkelijk bedoelen, en ons durven afstemmen op hoe de ander het ervaart.
Soms is dat de grootste betekenis die je kunt geven.
Deze eerste dag was niet alleen een informatieve dag, maar vooral een oefening in bewustwording: niet harder praten, niet nóg duidelijker worden vanuit je eigen blik, maar leren om echt te luisteren, soms te zwijgen en een stap terug te doen.
Want ook als professional heb je altijd een aandeel in de vaak stressvolle dynamiek — en daarmee, gewild of ongewild, invloed.
