Waarom iedere professional die met autisme werkt dit thema nog beter zou moeten begrijpen
We willen allemaal dat mensen tot bloei komen. Dat kinderen zich veilig voelen, dat volwassenen grip krijgen op hun leven, en dat cliënten een vorm van rust en richting ervaren. In de praktijk praten we dan vaak over veiligheid, stress, gedrag of communicatie. Maar één woord blijft opvallend vaak onderbelicht: autonomie.
En dat is een gemiste kans.
Autonomie is geen extraatje. Het is niet iets wat je “later wel meeneemt als het goed gaat”, of wat alleen past bij mondige cliënten met een hoge zelfredzaamheid. Autonomie is een basisbehoefte. Een essentieel ingrediënt voor zingeving, ontwikkeling en herstel – juist bij mensen die kwetsbaar zijn of zich anders ontwikkelen dan het gemiddelde.
Autonomie gaat vooraf aan ontwikkeling
Autonomie is de ruimte om te mogen zijn wie je bent, keuzes te maken die bij je passen, en jezelf te herkennen in je eigen leven. Het gaat over het gevoel: dit klopt voor mij. Voor mensen met autisme – die vaak al van jongs af aan onder druk staan om zich aan te passen – is die ruimte vaak beperkt of zelfs afwezig.
Ze leren wat en hoe te doen, maar niet waarom het belangrijk is voor hen. Ze worden begeleid in gedrag, maar zelden in betekenis. Er wordt gewerkt aan zelfredzaamheid, maar niet aan autonomie. En laat dat nu net het verschil zijn tussen overleven en leven met betekenis.
Vervreemding als bijproduct van goede bedoelingen
We leven in een samenleving waarin normen leidend zijn. Onderwijs, zorg en ook de jeugdhulp zijn gestoeld op systemen van meten, controleren en bijsturen. Dat is op zich niet verkeerd – maar het is wel problematisch als we vergeten te vragen: vanuit wiens perspectief zijn we aan het begeleiden?
Zonder besef van autonomie gaan we al snel ‘helpen’ op een manier die mensen vervreemdt van zichzelf. Ze leren om te voldoen, maar niet om trouw te zijn aan hun binnenwereld. En dat kan diepe impact hebben, zeker voor mensen met autisme.
Want als jij altijd moet afstemmen op een systeem dat niet voor jou ontworpen is, hoe kun je dan ooit ervaren wie je werkelijk bent?
Training over autonomie in de (autisme)hulpverlening: waarom dit nu nodig is
Juist daarom is het tijd voor een herijking. Een training over autonomie als kernwaarde in de (autisme)hulpverlening is geen luxe – het is bittere noodzaak. Niet alleen voor de cliënten zelf, maar ook voor professionals.
In deze training leer je:
- wat autonomie werkelijk betekent (en wat het niet is),
- waarom ‘zelfredzaamheid’ geen vervanging is voor autonomie,
- hoe je autonomie kunt herkennen, versterken en beschermen in de relatie met je cliënt,
- en hoe je kleine, praktische interventies kunt doen die grote impact hebben op zingeving, vertrouwen en herstel.
We gebruiken actuele theorie, voorbeelden uit de praktijk en nodigen je uit tot reflectie op je eigen rol. Want autonomie is niet iets wat je “geeft” – het is iets wat ontstaat in contact.
Voor wie?
Deze training is bedoeld voor iedereen die werkt met mensen met autisme of trauma, in de jeugdzorg, het onderwijs, GGZ, Wmo, of op beleidsniveau. Voor wie voelt: er is meer nodig dan protocollen. En voor wie gelooft dat ieder mens recht heeft op een leven dat bij hem of haar past – niet bij het systeem.
Natuurlijk ben je ook als ouder of partner van harte welkom!
De training start op 13 juni 2025
Leander Westerbeek van Eerten
