Zintuigen en waarnemen

Geplaatst op door in de categorie Algemeen

Zintuigen

Wij nemen waar via onze zintuigen. Horen, zien, voelen, proeven, en ruiken.
Voor een deel is dit bewuste waarneming maar voor een nog groter deel onbewust.

We beseffen nauwelijks welke enorme hoeveelheid informatie we iedere seconde onafgebroken ontvangen en verwerken.

  • Alle visuele indrukken. Kijk eens om je heen! Wat zie je?
  • Geluiden die uit alle richtingen en in alle variaties op ons afkomen. Luister maar!
  • De diversiteit aan wat we voelen. Voel hoe je kleding zit, je horloge en hoe voelt de stoel waarop je zit.
  • Wat ruik je?
  • Hoe is de smaak in je mond? En na het nemen van een slok koffie?

Waarnemingen

We nemen altijd en overal waar. Bewust en onbewust. We kunnen het waarnemen niet “uit” zetten. Iedere seconde komt er een gigantische hoeveelheid aan beelden, geluiden, gevoelens, geuren en smaken op ons af.

Onze zintuigen zetten de waarnemingen om in prikkels in onze hersenen. De meeste mensen zonder autisme reageren vrij adequaat op deze prikkels. We maken een selectie uit de duizenden zintuiglijke ervaringen. En we maken allemaal een andere selectie. Dat zorgt er voor dat we gebeurtenissen op onze eigen manier ervaren.

Mensen die naast een spoor wonen horen en voelen de eerste weken elke trein voorbij komen. Na een tijdje hebben je hersenen deze informatie gefilterd en aangemerkt als onbelangrijke informatie. Het komt niet meer binnen in je bewustzijn. Je hoort geen trein meer langskomen en je voelt de trillingen ook niet meer.

Subjectief Ieder mens heeft zijn eigen unieke manier van waarnemen en dat gegeven maakt dat waarnemingen voor iemand persoonlijk objectief lijken te zijn maar in relatie tot het grotere geheel per definitie subjectief zijn.

Hoe wij als individu in het leven staan bepaalt onze verwachtingen en kleurt onze waarneming. Door zuiver te leren waarnemen, dus zonder onze eigen interpretatie, groeit ons bewustzijn en zijn we instaat ons zintuigelijk waarnemingsvermogen te vergroten. Dus waarnemen zonder hier betekenis aan te verlenen.

Filtering

Omdat we aan alle informatie die op ons afkomt slechts beperkt bewust betekenis kunnen geven wordt de informatie gefilterd. Zonder deze filtering of bij een minder functionerende filtering raakt ons systeem “overprikkeld” door de hoeveelheid informatie. Veel mensen met autisme zijn bekend met de uitingen en de gevolgen van deze overprikkeling. Soms komt zintuigelijke informatie zo heftig binnen dat mensen met autisme niet meer in staat zijn op een prettige manier te functioneren. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor degene met autisme in relatie tot zijn omgeving. Maar ook is het voor de omgeving vaak erg ingrijpend geconfronteerd te worden met een overload aan prikkels bij degene met autisme. (zie ook overprikkeling)

Als je je in eerste instantie bewust bent van jouw eigen manier van filtering dan ga je dit ook steeds beter herkennen bij de ander. Je zult ervaren dat je beter contact maakt als je vervolgens zijn/haar voorkeuren gaat gebruiken. Je wordt hierdoor steeds flexibeler in communicatie.

De meeste mensen met een vorm van autisme hebben als voorkeurszintuig het visuele kanaal.

Als je dit signaleert bij jouw gesprekspartner met autisme dan helpt het als je jouw communicatie aanpast en in “visuele taal” gaat spreken of schrijven. bijvoorbeeld: dat ziet er goed uit in plaats van dat klinkt goed of voelt goed.

Het filteren van de waarnemingen door de zintuigen bij mensen met autisme lijkt op een andere manier te gebeuren dan bij mensen zonder autisme. Dit is voor buitenstaanders “onzichtbaar” en soms ook “onbegrijpelijk”. Het betekent echter niet dat de waarnemingen niet kloppen. Ook deze waarnemingen zijn net zo “waar” als de onze maar daarmee ook tegelijkertijd even subjectief als die van ieder ander.

Hoe zou het zijn om vanaf nu eens bewuster stil te staan bij “je eigen gelijk”?

Terug naar het overzicht