Begrijp je mij nu nog niet? | Door Marjon Kuipers

Geplaatst op door in de categorie Marjon Kuipers

A: Het was een leerzame dag maar ik ben nu wel moe van alle indrukken. Ik heb wel even nodig om bij te komen.

 

 

 

B: “ Ik weet precies wat je bedoelt. Dat zijn altijd fijne dagen maar wel vervelend dat je nu overprikkeld bent. Je gaat zeker vroeg naar bed. We verplaatsen de afspraak van vanavond dan wel naar morgen.

Het lijkt een alledaagse conversatie. B weet precies hoe A zich voelt en hoe zijn dag was.

Maar is dat wel zo?

  • Is leerzaam wel hetzelfde als fijn?
  • Is moe wel hetzelfde als overprikkeld?
  • Is even bijkomen wel hetzelfde als vroeg naar bed?
  • En waar zegt A iets over het verplaatsen van de afspraak? 

Hoe komt het toch dat wij elkaar soms zo moeilijk lijken te begrijpen? Hoe duidelijk je ook bent, toch lijkt de ander maar niet te willen snappen wat jij bedoelt. Hij of zij komt met een reactie die niet aanhaakt bij wat jij bedoelt of doet totaal iets anders dan je gevraagd hebt. Dit wekt vaak ergernis op en niet minder vaak frustratie bij alle partijen.

Waarneming
Wij nemen altijd en overal waar. Bewust en onbewust. Wij kunnen ons waarnemen niet ‘uit’zetten. Iedere seconde komt er een enorme hoeveelheid beelden, geluiden, gevoelens, geuren en smaken op ons af.

Onze zintuigen zetten de waarnemingen om in prikkels in onze hersenen. Wij reageren vrij adequaat op deze prikkels en maken direct een selectie uit de duizenden zintuiglijke ervaringen. En wij maken allemaal een andere selectie. Dat zorgt ervoor dat we gebeurtenissen op onze eigen manier ervaren.

Informatie bestaat uit elektrische signalen die je hersenen verwerken tot ‘echt’
(Morpheus/The Matrix)

Onze waarneming is altijd subjectief
Jouw waarneming is jouw perceptie op de wereld en niet de ervaring zelf. Ieder mens heeft zijn eigen unieke manier van waarnemen en dat gegeven zorgt ervoor dat waar- nemingen voor iemand persoonlijk objectief lijken, maar in relatie tot het grotere geheel per definitie subjectief zijn.

7 +/- 2
De Amerikaanse psycholoog George A. Miller publiceerde in 1956 zijn beroemde weten- schappelijke verhandeling The Magical Number Seven, Plus or MinusTwo (de wet van 7+/-2). Miller toonde aan dat ons bewuste geheugen per keer slechts tussen de vijf en negen informatie-eenheden kan opslaan. http://www.musanim.com/miller1956/

Hoe wij als individu in relatie tot onze sociale achtergrond en persoonlijke geschiedenis in het leven staan, kleurt onze waarneming. Door zuiver te leren waarnemen, los van onze eigen interpretatie, groeit ons bewustzijn en zijn wij in staat ons zintuiglijk waarnemingsvermogen te vergroten. De uitdaging is: waar te nemen zonder er je eigen betekenis aan te verlenen.

Vervolgens publiceerde hij zijn „tweede wet van Miller”

 Als je wilt begrijpen wat iemand anders bedoelt moet je eerst geloven dat het waar is wat de ander vertelt om je daarna af te vragen waar het de waarheid van is.

 

De tweede wet van Miller zegt alvorens gelijk te oordelen eerst eens te luisteren naar wat iemand vertelt met als doel de ander eerst te willen begrijpen zonder onze eigen invulling over de gesproken woorden.

Uiteraard betekent dit niet dat alleen de werkelijkheid van de ander geldt. Het betekent dat je beter luistert naar de ander en dat dit de voorwaarde is voor gelijkwaardige communicatie.

Filteren van informatie
Omdat wij aan alle informatie die op ons afkomt slechts beperkt bewust betekenis kunnen geven, wordt informatie gefilterd. Deze filtering bepaalt onze realiteit. De filtering die wij intern en onbewust toepassen is verbonden met onze cultuur, onze achtergrond, opleiding en is gevoed door ons systeem van herkomst.

Als je je in eerste instantie bewust bent van je eigen manier van filtering, dan ga je dit ook steeds beter herkennen bij de ander. Je zult ervaren dat je beter contact maakt als je vervolgens de voorkeuren van die ander gaat gebruiken. Je wordt hierdoor steeds flexibeler in je communicatie.

Is er aandacht voor het eigen wereldbeeld of voor dat van een ander? We hebben in ons leven een voorkeur ontwikkeld om de wereld om ons heen te sorteren op wat er voor onszelf belangrijk is of juist te sorteren op wat voor een ander belangrijk is. Het bewust worden van de voorkeur(en) van de ander zorgt ervoor dat je goed kunt aansluiten bij die ander, zodat je daadwerkelijk in contact komt met elkaar.

Waar sorteer jij op?

Wie: Mensen. Praat over gevoelens en relaties met mensen. Luister als het over mensen gaat. Contacten en relaties zijn belangrijk. Minder oog voor activiteiten en informatie. Lastig om ‘werkdoelen’ vast te houden.

Wat: Informatie. Weten, berekenen, data, beschrijving. Gericht op verkrijgen van kennis, sterk in verzamelen en verwerken van infor- matie en het maken van analyses. Vaak minder oog voor relaties.

Waar: Plaats. Sfeerbeschrijving omgeving. Ziet zichzelf in relatie tot omgeving. Gebonden aan omgeving. Doorgaans honkvast.

Hoe: Activiteiten. Doen, bezigheden, actiewerkwoorden. Aandacht op uitvoeren van activiteiten, ondernemen, sporten, aanpakken van zaken. Taken waar het om mensen of informatie gaat, kunnen lastig zijn.

Wat: Voorwerpen. Objecten als verlenging van het zelf. Geïnteresseerd in bezit van zichzelf of van anderen. Lost problemen op door aanschaf van spullen. Impulsaankopen of verzamelaar.

De meeste mensen hebben, afhankelijk van de context, één duidelijke voorkeur of een voorkeur van een combinatie van twee.

Voorbeeld 1 (mensen). Gisteren ben ik naar een bijeenkomst geweest. Er waren veel mensen. Met een aantal aanwezigen heb ik bijzonder leuke gesprekken gevoerd. Ook de sprekers vertelden erg boeiend. Goede contacten gelegd en gesprekken met andere professionals gevoerd.

Voorbeeld 2 (plaats). Gisteren ben ik naar een bijeenkomst geweest. Lekker rustig ritje, muziekje op en een uurtje gereden. Prachtige locatie in het groen. Gelukkig parkeer- plaats gevonden dicht bij de entree. Eerst maar even koffie gedronken in het grand café. Ook even iets gegeten. Na de middag weer richting huis en gelukkig filevrij thuis- gekomen.

Voorbeeld 3 (informatie). Gisteren ben ik naar een bijeenkomst geweest. Exact om half negen zat ik in de auto. Ik zag dat ik nog 31 kilometer kon rijden voordat mijn tank leeg was. Gelukkig kon ik het net halen tot de Esso bij Holten, dat tankstation voor het AC restaurant. Drie minuten pauze gehouden en toen weer verder naar de locatie. Precies op tijd kwam ik aan. Er waren vijf sprekers en aan de meeste verhalen leek geen einde te komen. Om drie uur ben ik weer naar huis gereden. Snelle tocht, vijf kwartier over gedaan. Exact op tijd om voor vijf uur naar de winkel te gaan.

Waarneming
Wij mensen maken verhalen op basis van onze waarneming. Deze waarneming is onze perceptie op de gebeurtenis en niet de ervaring zelf. Als je er vanuit kunt gaan dat ieder zijn eigen unieke manier van waarnemen heeft dan weet je ook dat deze waarneming voor iemand persoonlijk objectief kan lijken maar in relatie tot het grotere geheel per definitie subjectief is.

De tekening geeft weer dat het poppetje links informatie binnen krijgt.Deze informatie wordt gefilterd. Dit is symbolisch weergegeven door het theezeefje.

Vervolgens komt dit poppetje met de gefilterde informatie naar buiten richting het poppetje rechts. Deze filtert de reeds gefilterde informatie door zijn of eigen filter. In deze tekening symbolisch weergegeven door een trechtertje.

Het poppetje komt met zijn informatie naar buiten richting het andere poppetje en hier gaat de informatie weer door het theezeefje.
Binnen communicatie kan dit proces eindeloos doorgang vinden. beiden kunnen niet meer zien dat zij informatie op verschillende wijzen filteren en kunnen niet meer nieuwsgierig zijn naar hoe de filters op elkaar te laten aansluiten.

Informatie filteren
Informatie komt binnen via de zintuigen, horen voelen ruiken proeven zien.
In ieders eigen systeem wordt de informatie gefilterd : filtering op basis van opvoeding, geloof, voorkeuren, opleiding waarbij er altijd zo veel info is dat we de info moeten filteren.

We ontvangen allemaal een ongelooflijke hoeveelheid informatie iedere seconde. Ongeveer 11 miljoen bits per seconde.

We laten daarbij informatie weg:  Ik ben naar Utrecht geweest heeft veel weglatingen van wanneer, hoe precies,wat heb je daar gedaan, wie heb je daar gezien?

We vervormen informatie: Het heeft de hele dag geregend en je vertelt niet dat het bv van 10-11 droog was

We generaliseren informatie: Er waren daar allemaal mensen, allemaal vrouwen, een groep en je vertelt niet wie er precies waren.

De informatie die je dus vertelt is gefilterd. (door een zeef gegaan) en bij de ander gebeurt het zelfde alleen zou je kunnen zeggen dat iedereen een ander filter heeft. Dus zoveel mensen zoveel filters.

Een groep hulpverleners/begeleiders die dezelfde opleiding hebben gehad zullen onbewust op basis van die opleiding op een deel van de informatie overeenkomsten hebben. In ieder geval meer dan tussen mensen die geen gemeenschappelijke achtergrond hebben. Gemeenschappelijke achtergrond heb je bv ook als je dezelfde cultuur, geloof hebt.

Het lastige van filteringen is vaak dat mensen dit niet bewust hebben en zich dus niet voor kunnen stellen dat de filtering bij een ander op een andere manier werkt. Mensen die zich dit niet bewust zijn kunnen zich ook niet voorstellen dat iemand iets niet begrijpt of iets anders doet dan dat hij of zij opgedragen/verteld heeft. Gevolg is onbegrip en miscommunicatie door het vasthouden aan de eigen waarheid.

Het weten dat iedereen dit op zijn of haar eigen manier doet maakt dat je de ander niet meer hoeft te begrijpen maar dat je alleen nog maar nieuwsgierig hoeft te zijn naar hoe zijn of haar filter werkt. https://www.youtube.com/watch?v=qoctvNooAJQ  een filmpje waarbij we dezelfde informatie hebben (zand, steentjes, kiezels) en allemaal een ander filter. Je ziet al dat iedereen iets anders overhoudt als de info gefilterd is.

Beeld
Informatie die in beelden wordt aangeboden, is doorgaans makkelijker ter verwerken dan informatie in woorden. Woorden zijn vluchtig. Zij zijn zo weer weg. Maar ook het verwerken van beelden duurt even. Bovendien maakt iedereen zijn eigen beeld van woorden en ook het komt nog wel eens voor dat de beelden van de een en de ander niet met elkaar matchen.

 Ik maak in de ochtend graag een lange wandeling met mijn twee honden. Bij een klein rondje door de buurt kunnen ze hun energie niet voldoende kwijt. Ik doe een paar stoere laarzen aan en ga met de honden naar het bos. Vooral de jongste vindt het heerlijk om achter flinke stokken aan te rennen die ik met een ferme zwaai in het bos zwiep. Ook als het regent gaan we. Honden hebben immers veel beweging nodig. Als ze weer thuis zijn, is het wel even op passen met die modderpoten van ze, maar met een lekker bot is het goed opdrogen.

Vraag: Welk beeld heb jij gemaakt van mijn honden? Hoe groot zou het bot zijn? Klopt jouw beeld met de werkelijkheid?

Screen Shot 2014-08-12 at 16.19.13

Wil je meer weten over filtering, waarneming, communicatie lees dan Plan B

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

033 afbeeldingen plan b - rechten auticomm

Terug naar het overzicht